Ngày nay, sự phát triển của công nghệ đã kéo theo sự xuất hiện của nhiều hình thức lao động mới, các hợp đồng lao động với nhiều hình thức linh hoạt và những tranh chấp phát sinh từ việc áp dụng công nghệ trong quản lý. Tại các trung tâm, thành phố lớn, đặc biệt là các địa phương tập trung nhiều Khu công nghiệp, Cụm Công nghiệp, lực lượng lao động nhập cư tăng nhanh, cùng với đó là việc Việt Nam tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (FTA), đặt ra yêu cầu cao hơn về việc người lao động phải nắm vững kiến thức pháp luật. Từ đó, sẽ giúp người lao động nâng cao nhận thức, ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong công nghiệp, có kiến thức để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho bản thân trong quá trình tham gia lao động, xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ.
       Được thành lập tháng 12/2022 theo tinh thần Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 12/6/2021 của Bộ Chính trị về đổi mới tổ chức và hoạt động Công đoàn Việt Nam trong tình hình mới, trên cơ sở tổ chức lại Trung tâm Tư vấn pháp luật Công đoàn Hải Phòng, sau 3 năm hoạt động, Trung tâm Tư vấn pháp luật và Hỗ trợ người lao động thành phố Hải Phòng đã từng bước khẳng định vị thế, phát huy rõ vai trò trong công tác tư vấn pháp luật và hỗ trợ, chăm lo cho đoàn viên, người lao động thành phố.

       Tính đến hết tháng 11/2025, Trung tâm đã tư vấn 524 trường hợp qua đường dây 1800.8888.864; 39 trường hợp tư vấn trực tiếp tại Trung tâm và hỗ trợ tư vấn 4 đơn khiếu nại. Nội dung tư vấn chủ yếu liên quan đến: chế độ bảo hiểm xã hội, trợ cấp khi chấm dứt hợp đồng lao động, thực hiện quy chế dân chủ tại nơi làm việc, thời giờ làm việc - nghỉ ngơi, chi trả lương tối thiểu vùng và các quyền lợi thiết yếu khác của người lao động. Đáng chú ý, đường dây tư vấn không chỉ tiếp nhận phản ánh của đoàn viên, người lao động tại Hải Phòng mà còn được tin tưởng bởi người lao động ở nhiều địa phương khác như Hưng Yên, Phú Thọ, Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh…, cho thấy sự lan tỏa và uy tín ngày càng được mở rộng.
       Các hoạt động hỗ trợ cũng được Trung tâm tham mưu triển khai hiệu quả với nhiều chương trình thiết thực, có sức lan tỏa rộng rãi như: Chợ Tết Công đoàn Hải Phòng 2024, 2025 thu hút hơn 50.000 lượt người tham gia; Khám sức khỏe miễn phí 2025 cho trên 5.000 đoàn viên, người lao động; Hành trình “Cảm ơn người lao động” 2025 dành cho hơn 2.000 đoàn viên, người lao động. Trung tâm cũng duy trì hiệu quả các hoạt động Phúc lợi đoàn viên; quản lý, vận hành App Hướng Công - Công đoàn Hải Phòng, trong đó nổi bật với các tính năng Chatbot GenAI và Vay khẩn cấp (tính tới tháng 11/2025 đã tiếp nhận giải ngân 190 lượt vay với số tiền 1,2 tỷ đồng); các hoạt động của Đề án nhân rộng mô hình “Khu nhà ở công nhân văn minh, an toàn”, trang bị Hệ thống Truy nhập Internet không dây miễn phí cho hơn 100 khu trọ công nhân trên địa bàn thành phố...

       Đặc biệt, Ngày hội Việc làm lần thứ I năm 2025 được tổ chức với quy mô lớn, có hơn 130 đơn vị tham gia, cung cấp trên 16.000 vị trí việc làm, thu hút hơn 20.000 lượt đoàn viên, người lao động, quân nhân tại ngũ tham dự. Bên cạnh đó,  Trung tâm còn phối hợp tham mưu tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đoàn viên, người lao động.
        Những năm qua, mặc dù các cấp công đoàn thành phố đã nỗ lực triển khai công tác tư vấn pháp luật, song hoạt động này vẫn còn một số hạn chế: Đội ngũ cán bộ tư vấn còn mỏng, nhiều đồng chí phải kiêm nhiệm, trong khi kiến thức chuyên sâu về các lĩnh vực mới (như lao động trong nền kinh tế số) còn hạn chế. Hình thức tư vấn truyền thống chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiếp cận thông tin của người lao động, đặc biệt là lao động trẻ và lao động tại các khu, cụm công nghiệp mới, khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp (sáp nhập thành phố Hải Phòng và tỉnh Hải Dương), địa bàn rộng hơn và quy mô lớn hơn. Sự phối hợp giữa Trung tâm Tư vấn pháp luật và Hỗ trợ người lao động với các sở, ngành và cơ quan chức năng có lúc chưa thường xuyên, chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến hiệu quả hỗ trợ người lao động.
        Vì vậy, để hoạt động tư vấn và hỗ trợ thực sự phát huy vai trò trong kỷ nguyên 4.0, cần triển khai một số giải pháp sau:
        Thứ nhất, đa dạng hóa và hiện đại hóa các kênh tư vấn.
        Cần tận dụng tối đa lợi thế công nghệ để tiếp cận người lao động mọi lúc, mọi nơi thông qua việc vận hành hiệu quả các nền tảng trực tuyến như Fanpage, Zalo và đặc biệt là ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong Chatbot tư vấn pháp luật trên Ứng dụng Hướng Công - Công đoàn Hải Phòng. Bên cạnh đó, cần đa dạng hóa nội dung và hình thức tư vấn như biên soạn tờ rơi, video ngắn, đồ họa thông tin dễ hiểu, phù hợp với trình độ, nhu cầu và đặc thù ngành nghề của đoàn viên, người lao động.
         Thứ hai, nâng cao chất lượng đội ngũ tư vấn viên.
         Bồi dưỡng chuyên sâu: Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng định kỳ về chuyên môn, nghiệp vụ, tập trung vào pháp luật lao động và các công ước quốc tế liên quan đến người lao động.
         Xây dựng cơ sở dữ liệu tri thức: Nghiên cứu, xây dựng kho dữ liệu pháp luật chuyên sâu giúp cán bộ tư vấn tra cứu nhanh, nâng cao độ chính xác và tính kịp thời trong trả lời.
         Thứ ba, tăng cường phối hợp liên ngành.
         Đẩy mạnh sự phối hợp giữa Trung tâm với các Sở, ngành và cơ quan chức năng để kịp thời phát hiện, hỗ trợ giải quyết các vụ tranh chấp lao động cá nhân và tập thể, đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng của người lao động.
         Thứ tư, đẩy mạnh công tác truyền thông, tuyên truyền pháp luật.
         Tăng cường tuyên truyền rộng rãi về đường dây tư vấn 1800.8888.864 và các kênh tiếp nhận thông tin khác như email, điện thoại, tư vấn trực tiếp.
         Lồng ghép nội dung tư vấn pháp luật vào các cuộc đối thoại, sinh hoạt công đoàn, chương trình trực tuyến - trực tiếp nhằm giải đáp kịp thời thắc mắc liên quan đến chế độ, chính sách của người lao động.
         Thứ năm, nâng cao hiệu quả các hoạt động hỗ trợ đoàn viên, người lao động.
         Cần tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hỗ trợ, bảo đảm phù hợp với nhu cầu thực tế của đoàn viên, người lao động trong bối cảnh mới, thông qua các giải pháp: (1) Mở rộng các chương trình phúc lợi đoàn viên: Tăng cường đàm phán với các đối tác để cung cấp các gói ưu đãi thiết thực về y tế, giáo dục, tiêu dùng, nhà ở, đi lại… (2) Đa dạng hóa các hoạt động chăm lo: Duy trì và nâng tầm các chương trình an sinh như “Chợ Tết Công đoàn”, Hành trình “Cảm ơn người lao động”, khám sức khỏe miễn phí; từng bước triển khai các hoạt động chăm lo theo nhóm ngành nghề hoặc theo khu công nghiệp. (3) Tăng cường hỗ trợ người lao động gặp khó khăn: Nâng cao hiệu quả tiếp nhận - xử lý kiến nghị, khiếu nại; chủ động nắm bắt tình hình doanh nghiệp, đời sống người lao động để kịp thời đề xuất hỗ trợ khẩn cấp, hỗ trợ pháp lý và tâm lý khi cần thiết. (4) Phát huy vai trò của App Hướng Công - Công đoàn Hải Phòng: Tiếp tục hoàn thiện các tính năng hỗ trợ, đặc biệt là Chatbot tư vấn, mục phúc lợi đoàn viên, công cụ vay khẩn cấp, nhằm tạo kênh hỗ trợ số nhanh chóng, thuận tiện và thân thiện với người lao động.
          Hoạt động tư vấn pháp luật và hỗ trợ đoàn viên, người lao động là nhiệm vụ quan trọng, góp phần ổn định an sinh xã hội và thúc đẩy quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ. Bằng việc chủ động ứng dụng công nghệ 4.0 và tập trung nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chúng ta hoàn toàn có thể vượt qua những thách thức hiện nay.

(KB)